CRL płodu: tabela i kalkulator

Długość ciemieniowo-siedzeniowa, czyli CRL (od angielskiego crown-rump length), to długość zarodka lub płodu od szczytu głowy do pośladków, mierzona w linii prostej w USG pierwszego trymestru. Na tym etapie wszystkie płody rosną niemal w tym samym tempie, dlatego CRL jest najdokładniejszym sposobem ustalenia wieku ciążowego: do 13+6 tygodnia ACOG ocenia jego dokładność na ±5–7 dni.

Znajdziesz tu międzynarodową tabelę CRL INTERGROWTH-21st na każdy dzień od 8+2 do 15+0 tygodnia, tabelę odwrotną, która zamienia CRL w milimetrach na tygodnie i dni, oraz kalkulator terminu porodu z CRL. A także wyjaśnienie, dlaczego wiek ciążowy z USG może różnić się od wyliczonego z miesiączki, który z nich obowiązuje i kiedy CRL przestaje być używany.

Jakie są normy CRL płodu w poszczególnych tygodniach?

W pierwszym trymestrze długość ciemieniowo-siedzeniowa rośnie o około 1,5–1,9 mm dziennie, więc norma zmienia się nie co tydzień, lecz co dzień. Według międzynarodowego standardu INTERGROWTH-21st, opracowanego na 4265 zdrowych ciążach z ośmiu krajów z pewną datą ostatniej miesiączki, mediana CRL wynosi 21,9 mm przy 9+0 tygodniach, 32,6 mm przy 10+0, 43,8 mm przy 11+0, 55,6 mm przy 12+0, 67,8 mm przy 13+0 i 80,6 mm przy 14+0. Wraz ze wzrostem płodu zakres normy się poszerza: przy 12+0 CRL w 94 na 100 ciąż mieści się między 44,2 a 67,0 mm. Pojedynczy pomiar poza tym przedziałem nie jest diagnozą. W pierwszym trymestrze wielkość i termin opisują to samo, dlatego wytyczne traktują CRL niezgodne z datą miesiączki najpierw jako kwestię terminu – i właśnie tak koryguje się termin porodu. Tabela poniżej pokazuje początek każdego tygodnia, a pełna tabela dalej zawiera każdy dzień od 8+2 do 15+0.

Źródło: międzynarodowy standard INTERGROWTH-21st dla wielkości płodu we wczesnej ciąży (Papageorghiou i wsp., Ultrasound Obstet Gynecol 2014). P = centyl: między P10 a P90 mieści się 8 na 10 zdrowych ciąż, między P3 a P97 – 94 na 100.

Kalkulator CRL: wiek ciążowy i termin porodu z CRL

Wpisz CRL z wyniku USG i datę badania. Kalkulator odczyta wiek ciążowy z tabeli INTERGROWTH-21st na dzień USG i doda 280 dni do daty miesiączki, którą ten wiek zakłada – wynik to termin porodu. Drugi kalkulator działa odwrotnie: od tygodnia i dnia do CRL oczekiwanego w tym momencie.

Tabela CRL płodu tydzień po tygodniu i dzień po dniu (mm)

Każdy wiersz to jeden dzień, od 8+2 do 15+0 tygodnia. P50 to mediana; między P10 a P90 mieści się 8 na 10 zdrowych ciąż, a między P3 a P97 – 94 na 100. Tabela jest wspólna dla wszystkich ciąż: INTERGROWTH-21st publikuje jeden standard, a nie osobne dla chłopców i dziewczynek czy dla poszczególnych krajów. Te same tygodnie w codziennych miarach, z długością i porównaniem z owocami, znajdziesz w artykule wielkość dziecka tydzień po tygodniu.

Źródło: międzynarodowy standard INTERGROWTH-21st dla wielkości płodu we wczesnej ciąży (Papageorghiou i wsp., Ultrasound Obstet Gynecol 2014). P = centyl: między P10 a P90 mieści się 8 na 10 zdrowych ciąż, między P3 a P97 – 94 na 100. Oficjalna tabela do pobrania opisuje cztery kolumny jako 5., 10., 90. i 95. centyl; przeliczone według równań z samego artykułu są to 10., 25., 75. i 90. centyl i tu opisano je zgodnie z tym, czym są.

CRL 20 mm – który to tydzień? Tabela od mm do wieku ciążowego

Datowanie idzie w odwrotnym kierunku – od zmierzonego CRL do wieku ciąży – i do tego INTERGROWTH-21st publikuje osobną tabelę. Powstała na tych samych ciążach i dla każdego pełnego milimetra od 15 do 95 mm podaje medianę wieku ciążowego oraz rozrzut wokół niej.

CRL 20 mm to wiek ciążowy 8+6. W 8 na 10 ciąż z CRL 20 mm wiek według miesiączki wynosił od 8+3 do 9+3 i tyle wynosi uczciwa szerokość tego szacunku. Jeśli USG wykonano 1 października 2026 r., termin porodu to 1 października 2026 r. minus 62 dni plus 280 dni, czyli 7 maja 2027 r. Ten sam rachunek dla 45 mm (11+1) tego samego dnia daje 21 kwietnia 2027 r. Kalkulator daty poczęcia zamienia wiek ciążowy z USG na prawdopodobną datę poczęcia.

Źródło: standard INTERGROWTH-21st datowania ciąży (Papageorghiou i wsp., 2014), zbudowany na ciążach z pewną datą ostatniej miesiączki. Wiek podany w ukończonych tygodniach+dniach.

Dlaczego wiek ciążowy z USG różni się od wyliczonego z miesiączki

Liczenie od ostatniej miesiączki zakłada 28-dniowy cykl z owulacją w 14. dniu. ACOG wymienia trzy powody, dla których to zawodzi: pierwszy dzień miesiączki bywa źle zapamiętany, cykle mają różną długość, a owulacja przesuwa się z miesiąca na miesiąc. W pracach, na które powołuje się ACOG, datę ostatniej miesiączki dokładnie pamiętała tylko mniej więcej połowa kobiet.

CRL omija wszystkie trzy pułapki, bo mierzy sam zarodek. Dlatego USG w pierwszym trymestrze tak często przesuwa termin porodu: w jednym badaniu przywołanym przez ACOG u 40% kobiet losowo skierowanych na USG w pierwszym trymestrze zmieniono termin porodu, bo wiek z USG i z miesiączki różnił się o więcej niż 5 dni.

Który termin porodu obowiązuje: z USG czy z miesiączki?

Ten z USG, gdy tylko różnica jest na tyle duża, że ma znaczenie, a w niektórych systemach ochrony zdrowia – zawsze. Zasady są sformułowane różnie:

• Wielka Brytania (NICE i NHS). Wytyczna NICE NG201 proponuje każdej ciężarnej USG między 11+2 a 14+1 tygodniem po to, by ustalić wiek ciążowy, a NHS opisuje je jako badanie, z którego wylicza się termin porodu.
• USA (ACOG). Przed 14+0 tygodniem termin porodu przenosi się na datę z USG, gdy różnica przekracza 7 dni. Przed 9+0 wystarczy różnica większa niż 5 dni.
• In vitro. Termin porodu liczy się od wieku zarodka i dnia transferu, a nie od miesiączki czy USG.

W Polsce standard organizacyjny opieki okołoporodowej przewiduje badanie ultrasonograficzne między 11. a 14. tygodniem ciąży, wykonywane zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników (PTGiP).

Gdy termin porodu ustalono już na podstawie USG z pierwszego trymestru, pozostaje bez zmian. ACOG zaleca zmieniać go później tylko w rzadkich przypadkach, a wieku ciążowego ustalonego w pierwszym trymestrze zwykle nie koryguje się na podstawie USG z drugiego. Późniejsze badania oceniają natomiast wzrastanie względem tej daty – o tym są centyle wzrastania płodu.

Dlaczego wynik USG może nie zgadzać się z tabelą co do dnia

Nie wszystkie aparaty i placówki korzystają z tej samej tabeli CRL. Program badań przesiewowych NHS w Anglii liczy wiek ciążowy z CRL według tabel Brytyjskiego Towarzystwa Ultrasonografii Medycznej, a nie INTERGROWTH-21st. Gdy zespół INTERGROWTH-21st porównał swoje równanie datowania z dwiema najmniej obciążonymi starszymi tabelami – szkocką tabelą Robinsona i Fleminga (1973) i holenderską tabelą Verburga (2002–2006) – szacunki zgadzały się z dokładnością do około jednego dnia, z wyjątkiem CRL powyżej 80 mm: tam różnica względem tabeli holenderskiej przekroczyła dwa dni przy CRL powyżej 85 mm.

Liczy się też sam pomiar. ACOG zaleca, by w miarę możliwości brać średnią z trzech osobnych pomiarów w prawdziwym przekroju strzałkowym pośrodkowym z widocznym kręgosłupem, a program NHS zapisuje CRL z dokładnością do jednego miejsca po przecinku. Dzień lub dwa różnicy między Twoim wynikiem a tą stroną to znacznie mniej niż ±5–7 dni, z jakimi dokładne jest datowanie z CRL. Pozostałe skróty z wyniku wyjaśnia artykuł o wynikach USG.

Długość ciemieniowo-siedzeniowa w 12. tygodniu

Przy wieku ciążowym 12+0 mediana CRL wynosi 55,6 mm, a 94 na 100 ciąż mieści się między 44,2 a 67,0 mm. Przy 12+6 mediana to 66,1 mm (od 53,6 do 78,6 mm). Na ten okres przypada większość badań USG, z których ustala się wiek ciążowy: okno NICE od 11+2 do 14+1 tygodnia odpowiada w tej tabeli medianie CRL od 47,1 do 82,5 mm.

W wynikach USG wiek ciążowy zapisuje się w ukończonych tygodniach i dniach, więc „12 tygodni” w wyniku to wszystko od 12+0 do 12+6. „12. tydzień ciąży” w potocznym liczeniu to z kolei 11+0–11+6, z medianą od 43,8 do 53,9 mm. Wiersze tabeli używają tego samego zapisu co wynik USG, więc możesz porównać je wiersz po wierszu.

Kiedy CRL przestaje być używany?

Od 84 mm. Program badań przesiewowych NHS datuje ciążę według obwodu głowy, gdy tylko CRL przekroczy 84,0 mm, a ACOG zaznacza, że powyżej 84 mm, mniej więcej od 14+0, CRL traci dokładność i zastępują go pomiary drugiego trymestru. Tabela datowania INTERGROWTH-21st biegnie dalej, do 95 mm, dlatego kalkulator oznacza każdy wynik powyżej 84 mm.

To samo okno dotyczy jeszcze jednego pomiaru. Przezierność karkową, część badań przesiewowych pierwszego trymestru, mierzy się tylko wtedy, gdy CRL wynosi od 45,0 do 84,0 mm. Przy CRL poniżej 45 mm program NHS zaprasza na kolejne USG; powyżej 84 mm badania przesiewowe przechodzą na badanie krwi, a wiek ciążowy ustala się według obwodu głowy. W tabeli INTERGROWTH-21st 45 mm to 11+1, a 84 mm to 14+2. Więcej o samym teście w artykule o badaniach przesiewowych pierwszego trymestru.

Na dolnym końcu tabela kończy się na 15 mm, czyli około 8+3 tygodnia. Jeśli Twoje USG było wcześniej, a pytanie brzmi, czy widać już czynność serca, artykuł o wczesnym USG wyjaśnia zasady NICE dotyczące 7 mm i siedmiu dni. Płci dziecka CRL też nie pokaże – kiedy naprawdę można ją poznać, opisuje artykuł kiedy można poznać płeć dziecka.

Kiedy zgłosić się do lekarza jeszcze tego samego dnia

Sam pomiar z USG nigdy nie trafia na tę listę. CRL poza wydrukowanym zakresem albo przesunięty termin porodu to sprawa do omówienia z lekarzem na najbliższej wizycie lub przez telefon, a nie stan nagły.

Najczęściej zadawane pytania

CRL płodu w skrócie

Długość ciemieniowo-siedzeniowa to pomiar pierwszego trymestru, na podstawie którego ustala się wiek ciążowy z dokładnością około ±5–7 dni do 13+6 tygodnia. Według standardu INTERGROWTH-21st mediana CRL wynosi 21,9 mm przy 9+0 tygodniach, 43,8 mm przy 11+0, 55,6 mm przy 12+0 i 80,6 mm przy 14+0, a zakres normy między 3. a 97. centylem poszerza się wraz ze wzrostem płodu. W drugą stronę: CRL 20 mm to 8+6, 45 mm to 11+1, a termin porodu to data USG minus ten wiek plus 280 dni. Gdy USG i miesiączka się nie zgadzają, termin zwykle ustala się według USG: w Wielkiej Brytanii zawsze, w USA przy różnicy powyżej 7 dni. Od 84 mm datuje się według obwodu głowy, a przezierność karkową mierzy się tylko przy CRL od 45 do 84 mm.

Czytaj dalej

Źródła

• Papageorghiou i wsp., Ultrasound in Obstetrics & Gynecology 2014 — Międzynarodowe standardy wielkości płodu we wczesnej ciąży i datowania ciąży na podstawie CRL (INTERGROWTH-21st)
• INTERGROWTH-21st — Wielkość płodu we wczesnej ciąży: tabele centylowe CRL, 8+2–15+0 tydzień
• INTERGROWTH-21st — Datowanie ciąży: wiek ciążowy według CRL, 15–95 mm
• NICE NG201 — Opieka prenatalna: zalecenia (1.2.14, USG w 11+2–14+1 tygodniu)
• Podręcznik programu badań przesiewowych NHS — CRL 45,0–84,0 mm i datowanie według obwodu głowy powyżej 84,0 mm
• ACOG, opinia komitetu nr 700 — Metody wyznaczania terminu porodu
• NHS — USG w 12. tygodniu (USG do ustalenia wieku ciążowego)
• NHS — Ciąża pozamaciczna

Baby Novum to narzędzie informacyjne i do zapisywania danych, a nie wyrób medyczny, i nie stawia diagnoz ani nie prowadzi leczenia. We wszystkich kwestiach dotyczących Twojej ciąży rozmawiaj z lekarzem lub położną.